Accountants hebben de toekomst

Het accountansberoep verandert. De accountant van de toekomst is een andere professional dan die van 10 jaar geleden. Pieter Jongstra RA, voorzitter van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA), ziet vooral kansen voor het beroep.

IT zorgt voor verandering

Dat het accountantsberoep verandert, zal voor niemand als een verrassing komen. Maar waarom verandert het eigenlijk? Volgens Pieter Jongstra zijn ontwikkelingen in de IT de belangrijkste oorzaak: “Automatische systemen zijn van groot belang voor ons werk. Die systemen ontwikkelen zich razendsnel. De tijd dat de ondernemer bij zijn accountant kwam met een schoenendoos vol bonnetjes is voorbij. Cijfers komen anders tot stand dan in het verleden en de accountant is niet meer de enige die zich hiermee bezighoudt. Blockchain-technologie kan het hele betalingsverkeer veranderen. Ik zie deze ontwikkelingen vooral als een kans. Hoe meer informatie je hebt, hoe beter je immers op zoek kunt gaan naar het verhaal achter de cijfers. En hoe beter je dus je taak als accountant kunt uitvoeren.”

Nieuwe kansen

Sommige pessimisten vrezen dat een deel van de accountancywerkzaamheden wordt overgenomen door IT’ers. Pieter Jongstra deelt die angst niet. “Onderschat niet hoeveel kennis accountants hebben! Niet alleen over administratieve systemen, maar ook over bijvoorbeeld wetgeving. Dat is kennis die IT’ers missen. Daar komt bij dat het voor bedrijven steeds belangrijker wordt om aan alle regelgeving te voldoen. Daarom komen ze toch steeds weer bij de accountant uit. Ik heb daarnaast de stellige indruk dat de behoefte aan zekerheid toeneemt. Voor de accountant liggen er daarom wellicht kansen om op nieuwe terreinen zekerheid toe te voegen. Kijk bijvoorbeeld naar het financieel jaarverslag. Op dit moment spreekt de accountant zich niet uit over het bestuursverslag, alleen over de financiële verantwoording. Op dat gebied zou de accountant zich kunnen verbreden.”

Een verbeterde opleiding

Wat onderneemt de NBA om het beroep klaar te stomen voor de toekomst? De beroepsorganisatie beheert het register van accountants, behartigt de belangen van de beroepsgroep, handhaaft de kwaliteit en houdt zich bezig met regelgeving. Maar de belangrijkste taak is waarschijnlijk de opleiding van nieuwe accountants. Op dat gebied kunnen we dan ook de grootste veranderingen verwachten. Zo krijgt IT een belangrijkere rol en komen er verschillende afstudeerprofielen.

Drie profielen

“Alle accountants werken aan hetzelfde doel”, vertelt de NBA-voorzitter, “namelijk een betere kwaliteit van financiële verslaglegging. Maar onze rollen kunnen heel anders zijn. De een werkt als intern accountant, de ander als controleur, adviseur of controller. Daar passen we de opleiding nu op aan. Er komen drie varianten van de titel, specialisaties als het ware: assurance, finance en mkb. Zo word je beter voorbereid op de praktijk. Als je vroeger in het bedrijfsleven wilde werken, moest je eerst jaren ervaring opdoen in de openbare accountancy. Nu krijg je tijdens de opleiding al de juiste kennis mee. Dit betekent wel dat je eerder moet kiezen. Wil je adviseur van het mkb worden of financieel directeur, of ga je liever aan de slag als controleur?”

Supergoede volgers

Accountants staan niet bekend als de meest innovatieve beroepsgroep. Maar dat is ook niet nodig, volgens Pieter J
ongstra. “Het accountantsberoep bestaat in ons land al zo’n 130 jaar. In al die tijd hebben accountants zich steeds aangepast. Toen ik als accountant begon, werkte ik nog met potlood. Met de komst van de eerste computers was ik dolblij. Ze bespaarden me veel tijd die ik aan de kwaliteit van mijn werk kon besteden. Ook aan deze veranderingen zullen accountants zich aanpassen. We zijn misschien niet de meest innovatieve beroepsgroep, we zijn wel supergoede volgers. Met de aanpassingen die we nu doen, is het beroep klaar voor de toekomst!”