De haat-liefdeverhouding tussen boer en natuur

stuk redactie boer en natuur 8-6-2020

Click here for English

Het Amazonewoud is het grootste regenwoud ter wereld. Het ligt verspreid over Zuid-Amerika en er leven honderdduizenden verschillende planten en dieren. De vraag is echter hoe lang dat nog zo blijft. Zoals velen zullen weten is er veel kapping in het Amazonegebied. Dit wordt veelal gedaan om zo meer grond vrij te maken voor landbouw. Los van of dit ‘goed’ is of niet is het interessant om te kijken naar de verschillende belangengroepen en achterliggende ideeën achter deze kap.

Een groot deel van de kap gebeurt in Brazilië, waar de president voorstander is van het kappen. Hij vindt het belangrijker om grote gebieden te wijden aan landboud dan om ze als regenwoud te houden. Uit satellietbeelden blijkt dat er veel meer gekapt wordt dan zou mogen en dat een groot deel van de kap illegaal is. De president van Brazilië, Jair Bolsonaro, beschouwt deze data als onwaar. De kap van het woud neemt ook niet af, maar juist toe. Het blijkt dat mede door de coronacrisis er nu meer wordt gekapt, omdat er nu minder controle is. Dit is ook bevestigd uit een gelekte speech van de Braziliaanse minister van milieuzaken.

Het lijkt duidelijk te zijn voor welke doelgroepen de kap positief en negatief is. Het is positief voor bedrijven die veel grond nodig hebben. Dit zijn veelal boerenbedrijven, die graag soja of vee willen produceren. Het is negatief voor de inheemse stammen die in de Amazone wonen, en natuurlijk de dieren die in het gebied wonen. Een vraag die bij mij opkomt is of er niet voor beide partijen een beter oplossing is. Ik verwacht dat de marginale opbrengsten van een extra hectare landbouwgrond zullen dalen naarmate je meer landbouwgrond hebt. Er moeten namelijk ook voldoende werknemers zijn, en voldoende vraag. Daardoor is het misschien minder efficiënt om maar meer land te creëren. Wat zou een andere optie zijn voor de landbouwbedrijven?

Een redelijk controversiële optie zou kunnen zijn om meer GMO’s te gebruiken. Hiermee wordt bedoeld om meer genetisch gemodificeerde planten te introduceren. Er is bij deze planten in het DNA een eigenschap toegevoegd van een andere plant om de plant zo sterker of beter te maken. Hierdoor kun je in eenzelfde hoeveelheid grond meer produceren. Ook kan het effecten hebben op de vruchtbaarheid van de aarde en het aantal insecten die planten aantrekken. Uit onderzoek blijkt dat de landbouwopbrengst gemiddeld met 22% toeneemt en dat de winst voor de boer met ongeveer 68% zou nemen. Hoewel dit positief lijkt, is het niet bepaald een populaire optie. Vele mensen zijn tegen het planten van deze GMO’s, om verschillende redenen. Zo is niet iedereen het eens over hoe veilig deze planten zijn. Er is geen bewijs dat het eten van GMO’s slecht is voor mensen, maar er is volgens sommigen wel veel meer onderzoek nodig naar alle effecten die het kan veroorzaken.

Als deze manier van landbouw veilig zou zijn, en dit kan goed bewezen worden, dan zou het natuurlijk efficiënt zijn om meer te investeren in deze technologie en deze toe te passen op de landbouw. Hierdoor zou er in theorie minder land nodig zijn om hetzelfde aantal gewassen te kweken, en zullen de algemene kosten lager kunnen zijn. Hierdoor zou het mogelijk zijn om het woud meer intact te laten. Nu is het natuurlijk ook al mogelijk om te stoppen met de kap, maar het lijkt helaas niet alsof er gehoor is gegeven door de Braziliaanse regering om ook echt te stoppen. Misschien dat er wel geluisterd wordt als er een alternatief voor de bedrijven is.

Door: Merijn van der Leeuw