De kwestie van Groningen

De kwestie Groningen

Ontevredenheid is wat de klok slaat in provincie Groningen. In de avond van 19 januari 2018 vond er een fakkeltocht plaats in de stad Groningen, waarin duizenden demonstranten hun onvrede uitten over het gebrek aan daadkracht van de regering in de aardgas kwestie. De bevolking is van mening, dat de overheid verantwoordelijk gehouden moet worden voor de schade, die de recente aardbevingen in Groningen hebben veroorzaakt. Ze geven aan zich niet langer veilig te voelen in hun eigen huis en willen dat de overheid haast maakt met het schade protocol. Ondanks de vele aardbevingen in het verleden is dit protocol helaas nog steeds niet op poten gezet.

Maar hoe komt het eigenlijk dat dit nog steeds niet geregeld is? Ook hier geeft de overheid geen duidelijk antwoord op. Volgens onze premier is dit het gevolg van de langslepende formatie van afgelopen jaar. Echter Sybrand Buma, fractievoorzitter van het CDA en tevens coalitie partner, geeft aan dat dit niet het geval is. Buma meldt vervolgens niet wat wel de oorzaak is. Hij laat dat liever in het midden en is meer geïnteresseerd in een snelle oplossing in de toekomst. Ook Eric Wiebes, onze minister van Economische Zaken, geeft te kennen het schade protocol zo snel mogelijk te willen voltooien. Hoopvolle woorden, maar helaas is de aardgas kwestie niet iets van de laatste tijd. Zo stamt de eerste aardbeving als gevolg van de gaswinning al uit december 1986. Sindsdien zijn er jaarlijks aardbevingen gemeld in het aardgas gebied. Waarom blijft de overheid, ondanks de groeiende maatschappelijke kosten, dan toch doorgaan met de gaswinning?

In het verleden werd vaak gezegd dat de schatkist veel verdiende aan de gaswinning. De staat is immers voor 50 procent eigenaar van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), waardoor het een deel van de winst van het bedrijf kon gebruiken voor overheidsfinanciën. In de jaren tachtig en negentig was de gaswinning nog goed voor 10 procent van het overheidsbudget, nu is dat al gedaald tot 0,8 procent. De opbrengsten zijn de laatste jaren dus flink gedaald en is dus geen valide argument meer om het huidige beleid te handhaven. Echter, het grootste gedeelte van de Nederlandse huishoudens is nog volledig afhankelijk van Nederlands gas als energiebron. Bovendien zijn deze huishoudens niet bereid om over te stappen naar een andere energiebron. Het kopen van een nieuw fornuis en een nieuwe Cv-ketel is niet erg aanlokkelijk, men geeft het geld liever ergens anders aan uit. Slechts 31 gemeenten van de in totaal 380 in Nederland is bereid structureel geld opzij te zetten voor het vergroenen van haar wijken, dit is uiteraard veel te weinig. Je zou kunnen concluderen dat er weinig sprake is van solidariteit aan de Groningers. Inwoners van andere provincies zijn niet bereid om voor hen te veranderen, terwijl zij als grootverbruikers een van de oorzaken zijn van het aardgas probleem. Er zal iets fundamenteels moeten veranderen in onze kijk op energie, wil dit probleem echt opgelost worden. De overheid en het bedrijfsleven kunnen hierin een stimulans bieden. Het zou een enorme marketingstunt zijn als grote keukengiganten korting zouden bieden op elektrische keukens, dit met het oog op de solidariteit met de Groningers. De overheid zou bijvoorbeeld wet en regelgeving kunnen aanpassen, om ervoor te zorgen dat het gebruik van gas minder aantrekkelijk wordt. Hierbij kan gedacht worden aan het instellen van minimumprijzen en extra belastingheffing.

Naast de eerder genoemde punten van hierboven, speelt nog het argument van klimaatverandering. Gaswinning brengt grote hoeveelheden CO2 in de lucht waardoor de aarde langzaam maar zeker opwarmt. Ook is het een feit dat aardgas in de toekomst op zal raken en men dus min of meer gedwongen is opzoek te gaan naar alternatieve energiebronnen. Echter, het stoppen met de gaswinning wordt op dit moment beperkt door bedrijven als Shell en Exxon Mobile, waarmee de NAM in de vorige eeuw een langdurig contract heeft afgesloten. Hier kan zij niet zomaar onderuit komen. Het al dan niet beperken van de gaswinning in Groningen ligt dan ook voor een groot deel in handen van deze twee bedrijven.

Laten we hopen, dat er snel een schadeprotocol zal worden opgesteld. Waardoor de staat, en dus de Nederlandse belastingbetaler, de schade zal vergoeden. Immers, niet alleen de huiseigenaren en de NAM dragen de verantwoordelijkheid voor dit probleem. Het is een probleem van ons allemaal.

Door: Brian van de Wiel