Globalisering, goed of slecht?

afbeelding redactie globalisering 20-4-2020

Click here for English

De term ‘globalisering’ komt tegenwoordig, zowel in de positieve en negatieve zin, steeds vaker voorbij. Het begrip zal jullie vast bekend zijn en wordt vaak gelinkt aan internationale handel en wereldwijd reizen. Bij globalisering (ook wel mondialisering genoemd), raken gebieden/ landen steeds meer met elkaar verbonden en verwateren de harde grenzen op economisch, politiek en cultureel gebied. Dit zorgt er voor dat zowel consumenten als producenten zich makkelijker kunnen verplaatsen en contact kunnen leggen met andere landen en/ of culturen. Hierdoor kunnen producten goedkoop worden geproduceerd en is het voor de consument makkelijker om te reizen tussen verschillende landen. Er zitten zowel voor als nadelen aan globalisering en in dit artikel zal onderscheid worden gemaakt op economisch, politiek en cultureel gebied.

Op economische gebied is een van de grootste voordelen van globalisatie de vereenvoudiging van handel. Het Heckscher-Ohlinmodel legt dit goed uit en is gebaseerd op de theorie van comparatieve voordelen. Dit model legt kortgezegd uit dat een land zal produceren en exporteren wat het relatief goedkoop kan produceren in verhouding tot andere producten. Producten die relatief duur zijn om te produceren zullen worden geïmporteerd. Op deze manier worden productiefactoren zo efficiënt mogelijk benut. Ook wordt de markt vergroot waardoor meer concurrentievoordelen ontstaan voor consumenten. Op politiek vlak kan er als gevolg van globalisering beter worden opgetreden tegen wereldwijde problemen zoals tegen de opwarming van de aarde. Zo hebben bepaalde maatregelen op nationaal niveau weinig zin, maar kunnen ze goed werken als ze op wereldwijd niveau worden toegepast.

Echter kleven er ook nadelen aan de globalisering. Zo groeit de ongelijkheid binnen de Westerse landen (,volgens sommige theorieën ook in ontwikkelingslanden) en is een gespecialiseerd land vatbaarder voor fluctuaties in de prijs van het product. Doordat er minder vraag is naar laaggeschoolde arbeidskrachten en meer vraag naar hooggeschoolde arbeidskrachten zal het loon voor de laaggeschoolde afnemen en die van de hooggeschoolde toenemen. De winnaars winnen wel meer dan de verliezers zullen verliezen, maar de ongelijkheid zal zonder ingrijpen van de overheid toenemen. Ook wordt er veel gekeken naar kosten, maar minder naar bijkomende effecten zoals uitstoot. Wanneer landen heel erg specialiseren, zullen producten mogelijk veel en van ver moeten worden verplaatst. Dit gebeurt vaak nog niet op de meest groene, maar op de meest goedkope manier. Een ander negatief effect van het vele reizen van mensen en het verplaatsen van goederen is dat epidemieën of plagen van bepaalde diersoorten zich makkelijker verspreiden.
Mocht een pandemie als Corona zich in de toekomst vaker voor kunnen doen doordat wij overal maar (vaak) heen kunnen reizen en wereldwijd kunnen handelen, wordt de winst van handel dan niet tenietgedaan door de enorme klap op de economie wanneer een virus (of plaag) een land raakt?
Zoals eerder gezegd heeft globalisatie op politiek vlak een groot voordeel, maar landen kunnen op deze manier wel minder zelf beslissen.

De meningen over of globalisering een goed of slecht fenomeen is zijn verdeeld en polarisatie ligt snel op de loer. Dit terwijl er misschien ook goede alternatieven zijn zonder de hele wereld over te vliegen of de grenzen dicht te gooien. Ook zal het per sector erg verschillen of er meer voor- of nadelen aan globalisering zitten. Er is geen makkelijk antwoord, want om bijv. klimaatverandering tegen te gaan is meer globalisering nodig m.b.t. regelgeving. Terwijl aan de andere kant minder vliegen (en dus minder globalisering) zou kunnen bijdragen aan een lagere CO2 uitstoot. Bovendien is het de vraag of het fenomeen ‘globalisatie’ als geheel aangepakt moet worden of verschillende oorzaken en daarmee verschillende gevolgen van globalisatie. Verder wordt er in dit artikel ook geen alternatief geboden, maar misschien kan het geen kwaad om eens over dit onderwerp na te denken. Bovendien zal er de komende tijd waarschijnlijk wel meer nieuws over ‘globalisatie’ komen.

Door: Wouter Pen