Hoe belangrijk is Schiphol voor de Nederlandse economie

Hoe belangrijk is Schiphol voor de Nederlandse economie

Ongeveer tien jaar geleden is het kabinet (Kabinet Balkenende IV destijds) begonnen met de eerste ideeën over het belangrijker maken van Lelystad Airport. Schiphol werd volgens hen te groot, er is een rem op deze uitbreiding gezet, waardoor er een oplossing diende te komen zonder dat Nederland hierdoor inkomsten mis zou lopen. Afgelopen week is dit plan weer eens in het nieuws geweest. De opening van het vernieuwde vliegveld is wederom met een jaar uitgesteld.

In april 2015 is er voor het eerst een datum aan de opening van het vernieuwde vliegveld Lelystad toegewezen, namelijk 1 april 2018. Zoals we vandaag de dag weten is deze datum onhaalbaar gebleken. Eind 2016 werd de opening al met een jaar uitgesteld, en afgelopen week is dit wederom gebeurd. Hierdoor ligt de verwachting van de opening nu op 1 april 2020, en de toekomst zal ons leren of dit ook daadwerkelijk zal gebeuren.

Het oorspronkelijk plan voor Lelystad Airport heeft te maken met de gestaakte groei van Schiphol. Schiphol heeft met de overheid afgesproken dat er een maximum van 500.000 vliegbewegingen per jaar plaats mogen vinden. Afgelopen jaar is dit aantal gestegen ten opzichte van een jaar eerder tot 497.000. Ruimte voor uitbreiding is dus niet meer mogelijk. Lelystad en Eindhoven zijn hiervoor als alternatieven aangedragen. Zij zouden een deel van de (voornamelijk Europese) vluchten over kunnen nemen. Voor Lelystad zou dit in de toekomst (rond 2040) moeten gaan om ongeveer 45.000 vluchten.

Jos Nijhuis, directeur van Schiphol, heeft laten weten dat er wel degelijk een verandering binnen de Nederlandse luchthavens dient te komen. Verschillende ideeën zijn hiervoor geopperd, zoals het introduceren van nieuwe vliegtuigen. Deze zouden groter gemaakt kunnen worden of er zou gezorgd kunnen worden voor minder geluidsoverlast. Daarnaast is er ooit gesproken over het aanleggen van een nieuwe landingsbaan. De omwonenden van Schiphol zijn hier echter faliekant op tegen. Als laatste maatregel is geopperd om bewoners van de omringende streken van Schiphol een financieel voordeel te geven, waardoor bijvoorbeeld huizen beter geïsoleerd kunnen worden wat natuurlijk weer zal leiden tot minder geluidsoverlast.

Het economische aspect van Schiphol zal voor een groot deel van de Nederlandse bevolking niet duidelijk zijn. Wat halen wij, als Nederlandse burgers, nu precies voor voordelen uit het groot aantal vluchten dat uitgevoerd wordt op Schiphol? Met behulp van een analyse, in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, is er dan eindelijk antwoord gekomen op deze vraag. Belangrijke noot hierbij is wel dat deze analyse in 2015 voor het laatst is uitgevoerd, enkele cijfers kunnen dus wat verouderd zijn.

Er zijn twee soorten economische bijdrages van Schiphol aan de Nederlandse economie. Ten eerste is er de directe bijdrage, voor activiteiten die daadwerkelijk aan de luchthavenactiviteiten toe te rekenen zijn. In totaal gaat het bij deze directe bijdrage om een totaal aantal FTE van plusminus 55.000, wat zorgt voor een toegevoegde waarde van ruim 5.8 miljard euro. Daarnaast is er de indirecte bijdrage, die wederom opgesplitst kan worden in twee takken. De indirecte achterwaartse bijdrage, waarmee de toeleveranciers van de luchtvaartsector bedoeld worden, zorgt ook nog eens voor zo’n 40.000 FTE, met een economisch toegevoegde waarde van ruim 3.1 miljard euro. Als laatste is er ook nog de indirecte voorwaartse bijdrage, waarmee economische bedrijvigheid in de regio van Schiphol bedoeld wordt. Het voordeel hiervan heeft vooral te maken met de goede bereikbaarheid van het dichtbijgelegen vliegveld. Internationale bedrijven zullen zich hierdoor eerder op deze plekken vestigen.

De indirecte voorwaartse bijdrage is volgens dit laatste onderzoek van een minder economisch belang dan de andere twee sectoren, namelijk bijna 800 miljoen euro. Uit eerder onderzoek is echter een andere conclusie gekomen. Deze zelfde sector zou volgens een onderzoek in opdracht van Schiphol uit 2011 namelijk een bijdrage aan de Nederlandse economie hebben van wel 15 miljard. Waar dit verschil in zit wordt niet geheel duidelijk. Wel is het duidelijk dat in dit onderzoek gebruik is gemaakt van een bepaalde multiplier voor de directe en indirecte achterwaartse sectoren.

In het meeste recente onderzoek zou Schiphol zorgen voor een economisch toegevoegde waarde in Nederland van bijna 10 miljard euro. Uit eerder onderzoek kwam het zelfs neer op een totaal van 26 miljard, maar dit zal waarschijnlijk wel erg aan de riante kant zijn. Om een vergelijking te maken hoeveel deze economische toegevoegde waarde nou voorstelt is het volgende gedaan: In een onderzoek uit 2016 is de toegevoegde waarde van alle Nederlandse provincies berekend. Schiphol komt hiermee op een vergelijkbare economische bijdrage als de provincies Flevoland en Zeeland. Het is voor Flevoland dus maar hopen dat Lelystad Airport zo snel mogelijk een groot deel van de vluchten van Schiphol over zal gaan nemen. Dit zal voor de provincie namelijk een goed economisch effect hebben.

Door: Mark de Vaan