Nederland toch geen belastingparadijs

In de Panama Papers staan honderden Nederlandse namen, van de Fortune 500 zou bijna de helft een brievenbusfirma in Nederland hebben en ons kabinet wordt verdacht van het maken van belastingdeals met multinationals. Toch kwam Nederland niet voor op de zwarte lijst van belastingparadijzen die de EU-ministers van Financiën deze maand presenteerden. Dit tot groot ongenoegen van Paul Tang, lid van het Europees Parlement voor de PvdA. Meneer Tang nam afgelopen week daarom het initiatief om Nederland samen met Ierland, Malta en Luxemburg expliciet in een pakket aanbevelingen over de bestrijding van belastingontwijking op te laten nemen. Echter, dit voorstel om Nederland officieel als belastingparadijs te bestempelen kreeg zowel 327 stemmen voor als tegen en heeft daarom het Europees Parlement nét niet gehaald. Wat betekent dit voor Nederland? Wordt ons land terecht beschuldigd als belastingparadijs of is Nederland gewoon een aantrekkelijk vestigingsland?

Nederland wordt vaak bestempeld als een belastingparadijs voor, veelal Amerikaanse, multinationals. De helft van de Fortune 500 zou een brievenbusfirma in Nederland hebben en gebleken is dat multinationals zoals Nike, Starbucks en de Ikea ook graag gebruik maken van de voordelige belastingconstructie in Nederland, met als gevolg de nodige ophef in de media. Maar wat maakt Nederland, zonder extreem lage winstbelasting en nóg met dividendbelasting, nou zo aantrekkelijk voor multinationals?

Ten eerste geldt in Nederland voor bedrijven de deelnemingsvrijstelling. Dit houdt in dat buitenlandse dochterondernemingen winsten onbelast kunnen overmaken naar het Nederlandse moederconcern, waarmee multinationals een dubbele heffing voorkomen. Daarnaast maken multinationals veelal gebruik van de zogenoemde cv/bv-structuur. In het buitenland gemaakte winsten worden naar Nederland doorgesluisd en hier onbelast opgepot. Vervolgens worden deze winsten, als aftrekbare rente of royaltybetalingen, verplaatst naar een zogeheten commanditaire vennootschap (cv). Nederland belast deze cv’s niet direct, maar belast de participanten die achter de cv zitten. Echter, niet als deze in het buitenland zitten, dan ligt de verantwoordelijkheid bij het desbetreffende land. U kunt het waarschijnlijk al raden: de belastingheffing vindt hierdoor niet plaats. Verder heft Nederland geen belasting op rente en royalty’s die worden betaald aan personen of vennootschappen in het buitenland en zien we in het nieuws steeds vaker ‘rulings’ verschijnen. Rulings zijn zogenoemde afspraken tussen multinationals en de Nederlandse belastingdienst om grote internationale bedrijven naar Nederland te lokken. Deze rulings zouden hebben gezorgd voor werkgelegenheid, maar ook voor veel ophef in de media. Zo schreef de media aflopen maandag nog over een hoogstwaarschijnlijke Nederlandse belastingdeal met de Ikea en ontstond er een paar jaar geleden veel commotie rondom de belastingontduiking van Starbucks.

Echter, critici en veel Nederlandse economen spreken deze beschuldigingen tegen en in 2013 legde de Tweede Kamer zelfs in een motie vast dat ‘het fiscaal gunstige vestigingsklimaat van Nederland geenszins de kwalijke kwalificatie van belastingparadijs rechtvaardigt’. Nederland voldoet aan alle eisen voor transparantie en omtrent de uitwisseling van informatie met andere landen. Daarnaast bedraagt het nominale tarief voor de winstbelasting een relatief hoog percentage van 25 procent en zou het belastingstelsel aansluiten bij de kleine, open economie van Nederland. Met de deelnemingsvrijstelling zou de concurrentie positie van Nederlandse multinationals gewaarborgd worden en de aantrekkelijke bilaterale belastingverdragen dragen bij aan de internationale oriëntatie van het Nederlandse bedrijfsleven.

Ook heeft de Nederlandse regering reguleringen aangaande belastingadvies en belastingconstructies verder aangescherpt en worden er in de toekomst nog meer maatregelingen getroffen. De wetgeving omtrent de deelnemingsvrijstelling is strenger geworden, rente en royalties die door Nederland naar andere belastingparadijzen stromen worden belast en het Nederlandse kabinet verzekerde de Tweede Kamer vorige week in een brief dat de aanpak van belastingontwijking de hoogste prioriteit heeft. Echter, met de afschaffing van de dividendbelasting in het vizier en de beschuldigingen van de media omtrent een Nederlandse belastingdeal met de IKEA komt deze stelling ietwat ongeloofwaardig over.

Door: Anna Wesselink