Nog een fout in de software van de Boeing 737 MAX

afbeelding redactie 20-1-2020

Click here for English

In 2018 stortte een Boeing 737 MAX van Lion Air neer in Indonesië als gevolg van een verkeerd ingestelde sensor. Hierbij kwamen 189 mensen om het leven. In 2019 is er nog een Boeing 737 MAX neergestort, daar kwamen Ethiopië kwamen 157 mensen om. Testpiloten ontdekten dat de automatische piloot de neus van het vliegtuig naar beneden drukte doordat de sensor niet goed werkte. De piloten van de Lion Air 737 MAX zouden 22 keer geprobeerd hebben om de neus weer omhoog te krijgen, maar in hun handboek stond niets over het nieuwe softwaresysteem MCAS. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA vond het prima dat Boeing dit uit de pilotenhandleiding liet. Na deze crashes besloten veel landen dit vliegtuig te weren uit het luchtruim. Pas na 346 doden werd het toestel te onveilig bevonden door de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA. Een piloot die betrokken was bij het proces liet in 2017 al weten dat het leek alsof de Boeing 737 MAX ontworpen was door ‘clowns die onder toezicht stonden van apen’. Een andere medewerker schreef in 2018, maanden voor de eerste ramp, dat hij zijn familie niet met de 737 MAX zou laten vliegen. Forbes, een Amerikaans tijdschrift, ontdekte dat Boeing de vliegtuigmaatschappij Lion Air overtuigd had om de piloten geen extra training te geven om in de 737 MAX te kunnen vliegen. Lion Air wilde een simulatie-oefening verplichten, een kostbaar proces. Boeing was bang dat meer maatschappijen een training zouden willen, wat dit type minder interessant zou maken voor de verkoop. Uiteindelijk is er dus een 737 MAX van Lion Air neergestort. Nu adviseert Boeing om piloten wel een training te laten volgen.

Wereldwijd werd het vliegtuig na de tweede ramp aan de grond gehouden. Het toestel mag pas weer de lucht in als de Amerikaanse vliegautoriteit FAA hier toestemming voor geeft. Er is nu echter een nieuwe fout ontdekt in de software. Mogelijk leidt dit tot extra vertraging. Boeing heeft medegedeeld dat het bezig is met de benodigde updates. Op dit moment staan er bij Boeing vierhonderd nieuwe exemplaren van de 737 MAX klaar, maar kunnen ze niet afgeleverd worden vanwege het vliegverbod. Vanaf deze maand stopt Boeing tijdelijk met de productie van dit type. Boeing produceerde 42 exemplaren per maand. De problemen met dit type hebben Boeing al meer dan 9 miljard dollar gekost. In een poging om het vertrouwen te herstellen, is topman Dennis Muilenburg ontslagen. Hij krijgt geen ontslagpremie, maar krijgt wel 55 miljoen euro aan looncompensatie mee. De productiestop heeft ook gevolgen voor de Amerikaanse economie. Boeing heeft 4600 bestellingen staan voor dit type. Sinds deze crisis is de waarde van de aandelen van Boeing met ongeveer 20% gedaald. In het vorige kwartaal is de winst van Boeing met 43% gedaald ten opzichte van dezelfde periode in het jaar daarvoor. Ook de omzet is gedaald met 21%. Voormalig topman Muilenburg maakte in oktober bekend dat hij verwachtte dat de 737 MAX eind 2019 weer zou mogen vliegen, waardoor de koers van een aandeel weer iets steeg. Dit bleek echter niet te kloppen. De productiestop raakt ook andere bedrijven. Zo is de waarde van de aandelen in Spirit AeroSystems, de maker van de rompen, enorm gedaald en heeft het bedrijf 2800 medewerkers ontslagen. De 737 MAX zorgde voor 50% van de omzet. Dit is ook een tegenvaller voor General Electric en het Franse Safran, die verantwoordelijk zijn voor de motoren.

Daarnaast worden verschillende vliegmaatschappijen geraakt. Het vliegverbod van de 737 MAX kostte bijvoorbeeld TUI 293 miljoen euro. Er staan vijftien toestellen aan de grond en zijn er nog 57 exemplaren besteld bij Boeing. Het bedrijfsresultaat van TUI was 893 miljoen euro in plaats van 1,183 miljard euro een jaar eerder. Als het toestel eind april 2020 weer mag vliegen, verwacht TUI dat het nog ‘slechts’ 130 miljoen euro kost. Als het nog tot september 2020 duurt, verwacht TUI nog 220 tot 270 miljoen euro extra mis te lopen. De crisis heeft ook gevolgen voor Ryanair. De maatschappij sluit deze zomer haar standplaatsen op Stockholm Skavsta en Neurenberg door een tekort aan vliegtuigen. Ryanair rekende op twintig exemplaren van de 737 MAX, maar het bedrijf verwacht dat er maximaal tien bezorgd worden. Volgens topman O’Leary zou Ryanair deze zomer eigenlijk 58 exemplaren moeten hebben. Ryanair verwacht het volgende boekjaar met 156 miljoen reizigers te beëindigen: één miljoen minder dan gepland. De vliegmaatschappij zal ook vluchten moeten schrappen. Het bedrijf heeft 135 toestellen besteld, maar nog geen enkel exemplaar ontvangen. Transavia houdt de situatie in de gaten. Het is al langer bekend dat de Nederlandse vliegmaatschappij haar 737-vloot wil vernieuwen. In de grootste variant van de 737 MAX passen 200 reizigers, veel meer dan in de Boeing 737-800. Als de 737 MAX veilig wordt bevonden, is Transavia van plan om ook een bestelling te plaatsen. Het type is veel zuiniger en stiller, waardoor Transavia goedkoper kan vliegen. Schiphol geeft de stilste categorie toestellen korting. Het is dus wereldwijd voor veel bedrijven van belang dat de problemen met de 737 MAX snel opgelost worden en dat het toestel goedgekeurd wordt door de luchtvaartautoriteiten. De vraag is echter of er veel passagiers zijn die nog in dit type vliegtuig willen instappen.

Door: Kelly Veldman