Problemen voor P2P lenen?

P2P-Lending 13-4-2020

Click here for English

Lange tijd leek het de toekomst, maar er beginnen steeds meer breuken te ontstaan in de markt voor het peer-to-peer lenen. Peer-to-peer lenen betekent dat investeerders direct geld kunnen uitlenen aan particulieren, dus zonder bemiddeling van banken. Meestal wordt er maandelijks een bedrag afgelost en rente betaald. Een voorbeeld van peer-to-peer lenen: als iemand €100,- wilt lenen, kunnen tien mensen €10,- aan hem uitlenen om het risico te verkleinen. Dit lijkt erg op crowdfunding, maar er is een klein verschil. Bij peer-to-peer lenen wordt geld uitgeleend aan de onderneming en bij crowdfunding krijgt de geldschieter meestal een aandeel in het bedrijf.

Er zijn in Nederland nog niet zo veel platformen voor peer-to-peer lenen, maar in Europa zijn al veel grote platformen actief. Opvallend is dat de meeste platformen in de Baltische staten ontstaan zijn. Echter is er in veel landen beperkte regulering, omdat het een jonge markt is.

Voor investeerders is er natuurlijk altijd een risico dat de kredietnemer de lening niet meer kan terugbetalen. Om in te spelen op dit risico zijn leninggevers actief. Zij initiëren leningen voor een relatief hoge rente. Investeerders kunnen (delen van) deze lening overnemen, waarbij zij een iets lagere rente ontvangen. Sommige leninggevers bieden een buy-back garantie aan. Dit betekent dat de leninggever de lening terugbetaalt aan de investeerders als de kredietnemer dit niet op tijd kan doen. Op deze manier wordt het risico voor investeerders verkleind. Wel zijn er andere risico’s: de leninggever zou failliet kunnen gaan als er te vaak sprake is van wanbetaling. Hierdoor wordt de buy-back garantie waardeloos. In het ergste geval gaat het platform failliet, waardoor de kans groot is dat investeerders (bijna) niks meer terug zien van hun investeringen. Om dat risico te verminderen, zijn er verschillende onafhankelijke partijen die de leninggever en de leenplatformen beoordelen op hun kredietwaardigheid.

Een groot P2P-platform is Mintos. Hierop is in totaal €5.158.729.887,- geïnvesteerd vanuit 66 verschillende landen. Op dit platform is een primaire markt en een secundaire markt. Op de primaire markt kunnen particulieren investeren in leningen van leninggevers. Als de investeerder niet wil wachten tot het eind van de looptijd, kan hij deze lening aanbieden op de secundaire markt waar andere particulieren de lening kunnen overnemen. De afgelopen tijd zijn er grote hoeveelheden leningen aangeboden op de secundaire markt, waarbij er hoge kortingen werden gegeven, omdat investeerders bang zijn dat veel leningen niet meer terugbetaald gaan worden in verband met het coronavirus. Sommige investeerders maken hier dankbaar gebruik van. Maar dit betekent dat er op de primaire markt minder geïnvesteerd wordt, wat kan leiden tot een lagere liquiditeit van de leninggevers. De rentes op de primaire markt zijn enorm gestegen om investeerders aan te trekken. Daarom heeft Mintos een maatregel ingevoerd: er moet vanaf april een vergoeding van 0,85% betaald worden voor het verkopen van leningen op de secundaire markt. Hierdoor wordt het minder aantrekkelijk om leningen te verkopen. ID Finance en IDF Eurasia zijn leninggevers die vooral actief zijn in Spanje en Kazachstan. Met een bericht op Mintos hebben zij aangegeven dat de betalingsschema’s van kredietnemers verlengd worden. Dit zal waarschijnlijk invloed gaan hebben op investeerders. Ze geven aan dat de investeerders wel rente zullen ontvangen volgens het originele schema. De vraag is of deze maatregelen en berichten voldoende zullen zijn om het vertrouwen van investeerders te behouden.

De laatste tijd zijn er verschillende leenplatformen offline gegaan. Kuetzal en Envestio waren vrij grote platformen, maar worden nu verdacht van fraude. Op dit moment zijn er vergelijkbare geruchten over het platform Grupeer, al ontkennen zij dit zelf. Grupeer beweert dat ze vanwege meerdere redenen niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Zo zijn er verschillende landen waar de betaaltermijnen verlengd zijn in verband met het coronavirus. Bovendien zijn incassoprocedures in veel landen nu beperkt. Daarnaast zijn er te veel kredietnemers die niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen.
Dit zou er allemaal toe kunnen leiden dat er een soort ‘bank run’ ontstaat op alle platformen, waardoor de peer-to-peer markt zou kunnen instorten.

Door: Kelly Veldman