Strategische zet van Rusland?

olieprijzen redactiecommissie 16-3-2020

Click here for English

Het zal enkelen misschien ontgaan zijn, maar er is momenteel een hoop te doen rond de wereldwijde olieproductie. Dit ziet de consument nu met namen aan de lage prijzen bij de tankstations. De prijs van ruwe olie ging begin maart met 30% naar beneden en de beurzen verkeren in zwaar weer. Zoals vaak het geval met veranderende olieprijzen was de OPEC betrokken bij de keldering van de olieprijs. Al is dit waarschijnlijk niet in het voordeel van de OPEC.

De OPEC (Organization of Petroleum Exporting Countries) probeert al jaren de prijs van olie hoog te houden door relatief ‘weinig’ olie op de markt te brengen. Dit is gerealiseerd door niet alleen afspraken te maken met de OPEC-landen (voornamelijk landen uit het Midden-Oosten) zelf, maar ook met andere olie-exporterende landen zoals Rusland en Kazachstan. Het idee achter deze samenwerking is om een stabielere en hogere olieprijs te creëren dan wanneer ze de markt haar gang laat gaan. Dit heeft er mee te maken dat er dan meer concurrentie is en meer aanbod, wat zorgt voor een lagere prijs. Volgens velen is de OPEC daarmee een kartel binnen de olie-industrie, overigens ontkent de OPEC dit zelf. Zoals bekend is kartelvorming verboden in Nederland om oneerlijke concurrentie tegen te gaan. Het is alleen moeilijk om internationaal iets te doen tegen de OPEC-kartelvorming, omdat het gaat om een kartel van soevereine staten en niet van commerciële ondernemingen, bovendien heeft het kartel enorm veel macht binnen de olie-industrie en ziet de EU de OPEC niet als een kartel.

De afspraken tussen de OPEC en haar bondgenoten lopen tot en met maart 2020. Echter heeft Rusland al aangegeven deze afspraken niet te willen verlengen. Experts verwachten dat Rusland dit doet om Amerikaanse schalieoliebedrijven uit de markt te verjagen. Dit omdat onder druk van de Amerikanen, de Russen de gaspijpleiding tussen Rusland en de EU grotendeels zelf heeft moeten aanleggen en omdat de VS het staatsolieconcern van Rusland boycot. Ook heeft de opkomst van schalieolie uit de VS het marktaandeel van de OPEC en Rusland verkleind. Omdat Rusland en de OPEC-landen goedkoper kunnen produceren dan Amerikaanse oliebedrijven, is het nog maar de vraag of deze Amerikaanse oliebedrijven het vol gaan houden. Sinds de groei van Amerikaanse schalieoliebedrijven zijn de Verenigde Staten een net-exporteur van olie geworden. Daarom had de VS vroeger baat bij een prijsverlaging, maar tegenwoordig bij een prijsverhoging.

Maar ook andere olieproducerende landen hebben last van de prijsverlaging. Zo zijn de reserves van Saudi-Arabië al jaren aan het afnemen, terwijl de bevolking alleen maar groeit. Ook probeert het land minder afhankelijk te worden van de oliewinning. Dit kost echter veel geld, een deel van dit geld moet komen van de aandelenverkoop van Saudi Aramco (staatsoliebedrijf van Saudi-Arabië). Ook dit bedrijf krijgt nu flinke klappen te verduren. Ook al krijgt Rusland het zelf op korte termijn ook moeilijker, het land heeft wel de beste papieren om goed om te kunnen gaan met de lage olieprijs. Dit komt mede doordat Rusland grote olievelden heeft, een gunstige koers qua munteenheid en een enorme reserve.

Hoewel het dus op de korte termijn gunstig is voor olie-afnemers zullen er naar verwachting wel een stuk meer schommelingen in de prijs van olie gaan zitten en zal de onzekerheid op de oliemarkt toenemen.

Door: Wouter Pen