Verenigde Staten vs China, potentiële handelsoorlog

Verenigde Staten vs. China, potentiële handelsoorlog

Sinds zijn aantreden als Amerikaanse president gaat er geen dag voorbij zonder dat Donald Trump in het nieuws verschijnt. Zo ook afgelopen maand. Kranten, social media en zelfs de ESV website stonden vol met Trump zijn dreigementen omtrent importheffingen. De Europese Unie heeft voorlopig een uitzonderingspositie gekregen op de Amerikaanse importtarieven op aluminium en staal, waarmee een handelsoorlog tussen EU en de VS van de baan lijkt. China kwam er echter niet zo gemakkelijk vanaf. Afgelopen donderdag kondigde Trump nieuwe importheffingen aan op Chinese producten ter waarde van 60 miljard dollar per jaar. Hoe groot is de kans dat er echt een handelsoorlog ontstaat tussen de VS en China? En wat zijn de consequenties van een potentiële handelsoorlog voor de rest van de wereld?

De miljardensancties voor China zijn voornamelijk gericht op hightech producten, waaronder robots, elektrische auto’s, hogesnelheidstreinen en ruimtevaarttechnologie. Volgens Trump kunnen deze maatregelen worden gezien als een straf voor China. China zou namelijk technologie en intellectueel eigendom stelen van Amerikaanse bedrijven, door bijvoorbeeld bedrijfsspionnen naar de VS te sturen met de reden om waardevolle kennis binnen te hengelen. Volgens experts is diefstal van kennis een betrekkelijke nieuw argument voor het gebruik van importheffingen. Voorheen werden heffingen voornamelijk gebruikt als instrument tegen dumping van goedkope spullen of schommelende wisselkoersen.

China reageerde agressief op de Amerikaanse handelssancties met een reeks Chinese invoerheffingen op Amerikaanse producten. Cui Tiankai, de Chinese ambassadeur in Washington, gaf aan dat China met gelijke munt zal terugbetalen. De eerste vergeldingsactie van China wordt gezien als symbolisch, gezien de importheffingen betrekking hebben op een handelswaarde van slechts 2,3 miljard euro. Echter, staatskranten in China schrijven over mogelijk verdere handelssancties van China tegen Amerikaanse auto’s, Boeing vliegtuigen en sojabonen die door China in grote getalen worden afgenomen.

Deze dreigingen komen erg overeen met de kenmerken van een handelsoorlog: het ene land beslist tot invoerheffingen, een ander land kan dat vergelden door volledige asymmetrische maatregelen. Hierbij gaat het vooral om iets vinden dat het andere land schaadt en dus horen we van alle kanten, zowel experts, politici, bedrijven, dat een echte handelsoorlog moet worden voorkomen. Echter, tegelijkertijd wil geen enkel land toegeven als er strafmaatregelen worden aangekondigd, overeenkomend met de agressieve reactie van China. Een mogelijke escalatie ligt dus op de loer.

De Amerikaanse Conference Board, een denktank voor het bedrijfsleven, concludeerde dat China aanvankelijk meer last zal hebben van een handelsoorlog met de VS dan andersom. De Amerikaanse blootstelling aan handel met China zou slechts 0.7 procent van het bruto binnenlands product bedragen, terwijl de Chinese blootstelling aan de VS 3,1 procent van het bbp bedraagt. Naarmate het conflict groter wordt en langer duurt, zullen de verliezen echter beide kanten oplopen. Hogere prijzen voor Chinese producten zullen uiteindelijk namelijk leiden tot stijgende prijzen in de detailhandel over de hele wereld. Ook kunnen problemen in de Chinese economie doorklinken in de financiële sector, wanneer Chinese banken en bedrijven leningen aan westerse landen niet kunnen terugbetalen. Verder vormen Chinese beleggingen in Amerikaanse staatsschuld een mogelijk machtsmiddel en kan het aantal Chinese studenten op Amerikaanse universiteiten afnemen, waardoor de VS een vitale bron van financiering misloopt.

Afgelopen week waren de eerste consequenties al te zien. Ten eerste op de financiële markten, de koersen op Wall Street doken fors in de min waardoor de Dow Jones meer dan 700 punten verloor. Voornamelijk doordat beleggers bang zijn dat de handelsrelaties tussen de twee grootste economieën verslechteren. Ook de AEX en Aziatische beurzen ervaarden forse dalingen. Of de wereld verdere gevolgen gaat ervaren van de spanningen tussen China en de VS is nog maar de vraag. Één ding is zeker: een handelsoorlog kent geen winnaars, slechts verliezers.

Door: Anna Wesselink